Hoogbegaafde kinderen op school: Een kijkje in talent met Spiral Dynamics

Hoogbegaafde kinderen zijn vaak een bron van verwondering en bewondering vanwege hun uitzonderlijke intellectuele capaciteiten en creatieve denkwijzen. Maar hoe kunnen we hun ontwikkeling op school beter begrijpen en ondersteunen? Een interessant perspectief dat kan helpen bij het beantwoorden van deze vraag is de theorie van Spiral Dynamics, een model dat de ontwikkeling van menselijk bewustzijn en waarden beschrijft. In deze blog verkennen we de relatie tussen hoogbegaafde kinderen op school en Spiral Dynamics verkennen.

Wat is Spiral Dynamics?

Spiral Dynamics is ontwikkeld door Don Beck en Christopher Cowan en is gebaseerd op het werk van Clare W. Graves. Het model beschrijft de evolutie van menselijke waarden en bewustzijn in verschillende stadia, die worden weergegeven als kleuren. Elk stadium representeert een bepaald niveau van denken en waarden, en individuen kunnen zich op verschillende punten op de spiraal bevinden.

Enkele belangrijke kleuren/stadia in de Spiral Dynamics:

- Beige: Overleven en instinct.

- Paars: Stammen en rituelen.

- Rood: Egoïsme en macht.

- Blauw: Authoriteit en moraliteit.

- Oranje: Succes en prestatie.

- Groen: Samenwerking en diversiteit.

Hoogbegaafde Kinderen en Spiral Dynamics

Hoe verhoudt Spiral Dynamics zich tot hoogbegaafde kinderen op school? Hoewel dit model niet specifiek gericht is op hoogbegaafdheid, kunnen we enkele interessante inzichten halen uit de interactie tussen de ontwikkeling van bewustzijn en de behoeften van hoogbegaafde kinderen.

1. Rood, blauw en oranje: de schoolstructuur

In de stadia van rood (egoïsme en macht), blauw (authoriteit en moraliteit) en oranje (succes en prestatie) staat het onderwijs vaak centraal. Kinderen zijn gericht op zichzelf en volgen een leider (macht), dit is vaak een andere leerling. Hierdoor ontstaan conflicten in de klas tussen docent en de groep leerlingen. Daarnaast volgen schoolsystemen gestructureerde leerplannen en toetsing, wat in veel gevallen niet volledig aansluit bij de behoeften van (hoogbegaafde) kinderen. Bij de meeste kinderen sluit de stof niet aan bij hun dagelijkse praktijk en voor hoogbegaafde kinderen geldt dat ze sneller leren en vaak behoefte hebben aan meer uitdagende lesstof en autonomie.

2. Groen: aandacht voor individuele behoeften

Het groene stadium van Spiral Dynamics benadrukt samenwerking en diversiteit. Dit kan in het voordeel werken van hoogbegaafde kinderen, omdat scholen steeds meer geneigd zijn om te differentiëren en rekening te houden met individuele behoeften. Hierdoor krijgen hoogbegaafde kinderen meer ruimte voor zelfgestuurd leren.

3. De behoefte aan begeleiding

Hoogbegaafde kinderen kunnen zich op verschillende punten op de spiraal bevinden. Wanneer ze lekker in hun vel zitten, kunnen ze in oranje of groen zitten, maar vaak hebben ze begeleiding nodig om hun potentieel volledig te benutten. Ze kunnen worstelen met sociale aspecten of emotionele intensiteit. Hierdoor zakken ze naar beneden op de spiraal van spiral dynamics. Wanneer ze de steun van leraren en ouders krijgen kunnen ze zich op een gezonde manier ontwikkelen. Hierdoor voelen ze zich competent, autonoom en staan ze in relatie met hun omgeving.

Conclusie

De theorie biedt een interessant perspectief om de relatie tussen hoogbegaafde kinderen en onderwijs te begrijpen. Hoewel dit model niet specifiek is ontwikkeld voor hoogbegaafdheid, zijn aspecten ervan te gebruiken om te begrijpen hoe de behoeften van deze kinderen kunnen variëren in verschillende ontwikkelingsfasen in vergelijking tot andere kinderen. Het benadrukt hoe belangrijk het is om te differentiëren in het onderwijs en de noodzaak om hoogbegaafde kinderen te ondersteunen bij hun unieke reis van bewustzijn en persoonlijke groei op school. Door rekening te houden met hun specifieke behoeften en potentiële ontwikkelingsfases, kunnen we hoogbegaafde kinderen beter helpen hun talenten te ontwikkelen.